SMMM Yeterlilik Sınavlarına Nasıl Hazırlandım?

tarafından yazıldı

Herkese merhabalar,

Bu yazımda, SMMM yeterlilik sınavları ile ilgili deneyimlerini sizinle paylaşıyor olacağım. Herkesin teknikleri ve bilgileri farklı olduğunun bilince olarak, aşağıdaki düşüncelerimin genel doğrulardan çok şahsi kanaatlerim olduğunu özellikle vurgulamak isterim. Bu yazıyı yazmaktaki amacım sizlere akıl vermek değil, yeterlilik sınavlarında benim nasıl bir yol izlediğime yönelik bilgileri sizlere vermek, bu konudaki düşüncelerimi paylaşmaktır.

İlk olarak sınav sonuçlarımı sizinle paylaşmak istiyorum:

Ders

2014/3

2015/1

Finansal Muhasebe

40 69
Finansal Tab. Analizi

53

Maliyet Muhasebesi

30

50

Denetim

75

Vergi Hukuku

80

Hukuk

89

Meslek Hukuku

20

90

Genel olarak değerlendirme yapmam gerekirse, ilk girişimde sınavlara 5 hafta gibi bir süre hazırlanabildim. Şuan, yurtdışında, doktora eğitimine başvurmak üzere dil eğitimi almaktayım. Bundan dolayı çalışmıyorum. 5 hafta, dil eğitimimden fedakarlık yaparak, her gün yeterlilik sınavlarına çalıştım, ki günlük bazda ders çalışma saatim muhtemelen sizin şuan çalışabildiğiniz süreden fazladır. İkinci girişimde ise, 2-3 hafta gibi bir süre çalıştım. Aşağıda her bir ders için düşüncelerimi paylaştım:

Finansal Muhasebe: İnternetten baktığımda, bu dersten geçmek için sınavdan çıkmış soruların incelenmesinin yeterli olacağına yönelik genel bir değerlendirme vardı. İlk sınavımda ben de öyle yaptım. Fakat, ben bağımsız denetçi olarak çalıştığım (bizim çalışmalarımızda maliye kanunlarından daha çok UFRS ve UMS ler ağırlık basıyordu) ve bu dersi biraz da hafife almamdan dolayı ilkinde kaldım. Bu sınavın, özellikle muhasebe ofislerinde çalışanlar için kolay olduğu kanaatindeyim. Sınav sorularının yarısından çoğu kolay. Bu sınavdaki en büyük sıkıntı zaman sıkıntısı. Fakat, soruların hepsini yetiştirememeniz çok önemli değil. 69 not aldığım ikinci sınavda bilançoya geçememiştim. Gelir tablosu ve bilanço hazırlamanın her biri 10 ar puan değerinde. Bazen ezber sorusu da soruyorlar 10 puan değerinde. Ben o konulara çalışmamıştım. Bu konuların hepsini ezberlemekten ziyade, bu konulardaki tüyolara odaklanmanızı tavsiye ederim. Büyük defter kayıtlarını bence her bir sorudan sonra yapın, tüm yevmiye kayıtlarını tamamladıktan sonra toplu olarak yaparım diye düşünmeyin. Bu dersin sınavına yönelik önerim şöyle:

Ben ne yaptım: İlk sınavda, sadece çıkmış sorulara odaklandım. İkinci sınavda ise, Deha nın kitabını bitirdim ve sonrasında sadece son 2-3 senenin çıkmış sorularını tekrardan inceledim. Ezber sorularına çalışacak gücü ve zamanı bulamadığım için çalışmadım.

Zaman sıkıntınız yoksa, Deha ya da başka bir kursun konu anlatımlı kitabını bitirmenizi ve daha sonrasında çıkmış soruları incelemenizi ve en az 2 dönem soruları süre tutarak çözmenizi öneririm.

Zaman sıkıntınız varsa, çıkmış sorulara odaklanın ve zayıf olduğunuza inandığınız konulara ya internetten ya da kurs notlarından bir göz atın.

Finansal Tablolar Analizi:  Anladığım kadarıyla, adayların bu dersin sınavında en çok zorlandığı kısım yorum kısmı. Aslında, bu dersin de çok zor olduğunu düşünmeyi gerektirecek bir şey yok. Bu dersin üç boyutu var: Birincisi, tanım kısmı. Örneğin, analiz çeşitleri nelerdir, analizin amacı nedir, mali tabloların ilkeleri gibisinden konular. İkincisi, analizlerin formülleri. Örneğin, cari oran, devir oranları vs. Üçüncüsü ise, yüzde analiz ve rasyo analiz gibi teknik hesaplamaların yorumlaması. Tanım kısmı çok fazla değil ve anlaşılması çok zor değil. Formüllerin ezberlenmesi ilk etapta gözde büyütülüyor ama formüller tekrar edildikçe pekişiyor. Zaten bazı formüller ön plana çıkıyor. Ayrıca, formüller de birbirinden tamamen farklı değil. Örneğin, Karlılık Oranları formüllerin hemen hemen hepsinde net satışlara bölüm söz konusu. Daha önce de bahsettiğim gibi, asıl zorlanılan yer sonuçların yorumlanması. Yani, dikey, analiz, rasyo oranları gibi oranların analizi. Yorum yaparken üzerinde durulması gereken asıl konu, rakamın büyüklüğü, küçüklüğü değil, bu büyüklüklerin ya da küçüklüklerin nedenleri. Örneğin, uzun vadeli borçlarda artış olduğunu tespit ettiniz, yatay analiz ile. Analizi yaparken, yorumunuz sadece “geçen yıl ile kıyaslandığında, uzun vadeli borçlarda yüzde 17 lik bir artış söz konusudur” diye bir cümleden ibaret olursa puan gelmeyecek ya da çok eksik gelecektir. “Geçen yıl ile kıyaslandığında, uzun vadeli borçlarda yüzde 17 lik bir artış söz konusudur. Şirketin aktiflerine bakıldığında, maddi duran varlıklarında da artış gözlemlenmektedir. Bundan dolayı, uzun vadeli borçlardaki artışın nedeni şirketin maddi duran varlıklarındaki artış, ve dolayısıyla bir kapasite artışı olduğu değerlendirilebilir.” gibisinden bir cümle yazılmalıdır. Yani, “neden?” sorusunun cevabını sonuna kadar kovalamanız gerekiyor. Peki bu yorumlar neye göre yapılıyor? Her bir hesap grubundaki artışların belli nedenleri vardır. Bu olası nedenleri liste şeklinde bulabilirseniz çok iyi olur, ama bunları ezberlemeyin, öğrenin. Yoksa bile, internetten, örnek mali tablo analizleri okuyun. Ayrıca, yorumlarınızda kesinlikten kaçının. “değerlendirilebilir, düşünülebilir, olabilir” gibi kelimeler kullanmaya özen gösterin. Son olarak, çok uzun yazmanıza gerek yok. Hatta, bu bazen hem sizi, hem de sınav kağıdını okuyanı yoran bir durum.

Ben ne yaptım: İlk başta tanım konularına çalıştım. Mali tablo ilkelerine çalışmadım çünkü konuları yetiştirememe durumunu göz alamazdım. Tanım çalışmasını tamamladıktan sonra, oran analizlerindeki formülleri birkaç kez boş kağıda yazarak ezberledim ve belli günler, mali analize çalışmasam bile bu formülleri tekrar ettim. Yüksek lisansta mali analiz dersi aldığım için, yatay, dikey, trend analizi ve oran analizlerinin yorumlanmasına yabancı değildim. Bu konuları 1 gün tekrar ettim. Bu ders için, bir kitap almadım. İnternetten indirdiğim bir ders notundan çalıştım.

Önerim: Öncelikle tanımları tamamlayın. Daha sonra yatay, dikey ve trend analizlere çalışın. Oran analizlerini ise en sona bırakın. Mali analiz dersini tekrar etmediğiniz günlerde bile oranları tekrar edin. Bu tekrar ise şu şekilde olsun: siz sadece oranın adına bakın, formülü ise kendiniz yazmaya çalışın. Diğer önemli bir konu, bu formüldeki rakamları mali tablodan nasıl alacağınız. Devir oranı formülünde, ortalama ticari alacakları nasıl bulup formüle yazabileceğinizi bilmeniz gerekiyor. Yani, formüldeki tanımların ne anlama geldiğini de bilmeniz şart. İnternetten analizler okuyun, bazı önemli yerleri not alın. Bence, not alırsanız, o yorumları tekrar tekrar okumanıza gerek yok. Bir mali tabloda, stokların artması satışlardaki düşüşe paralel olarak değerlendirildiyse, siz stokların artışının satışlardaki azalışla ilişkili olabileceğini not alın ve o notu tekrar edin. Son olarak, ders için kurs kaynaklarının yararlı olduğunu düşünüyorum. Deha, Bilge ya da oda kursları fark etmiyor.

Maliyet Muhasebesi:  Bu ders, 2014/3 döneminde oldukça kolaydı, bu derse çalışacak vaktim kalmamıştı ve ben siteden okuduğum tüyolardaki birkaç konuya ağırlık vermiştim. Fakat, sorular çok kolay olmasına rağmen, çalışmadığım yerlerden çıkmış olması bu dersten kalmamda etkili oldu. Özeleştiri yapmak gerekirse, 2014/3 dönemi 2nci soruda gelir tablosu ve maliyet tablosu soruldu ve çok çalışmasam da 50 puan almam gerekirdi. Maliyet tablosundaki yanlışım bu kolay sınavı elimden kaçırmama neden oldu. İkinci dönem sınavına hazırlanırken, birleşik maliyet ve başabaş noktası hariç tüm konulara çalıştım. Bu derste iki soru soruluyor ve bundan dolayı tek bir konuyu atlamaya bile lüksünüz yok maalesef. Ben bu son iki konuyu da yetiştiremediğim için çalışamadım.

İkinci sınav dönemine hazırlanmak için, Dehanın maliyet muhasebesi konu anlatım kitabını aldım. Konuları bitirdikten sonra, Yurdakul Çaldağ’ın Maliyet ve Yönetim Muhasebesi kitabındaki soruları çözdüm (ilk madde malzeme maliyetleri hariç- fifo, lifo vs). Bu dersten çok çekinmeme rağmen, 3 haftada bu iki kitabı bitirdim. Zaten, maliyet sistemlerine kadarki konular çok hızlı ve rahat geçilebiliyor. Dağıtımlar vs bence kolay konular. Bunların haricinde en önemli konular Sipariş – Safha Maliyet sistemi ve kapsamına göre maliyet sistemleri (tam-değişken-normal maliyet sistemleri). Bu konularda da gidişatlar hep aynı. Evet, ben 50 ile, yani zar zor geçtim ama bir soru, benim en zayıf olduğum yerden, işçilik maliyetlerinden geldi.

Tüm sınavlarda soru tüyolarına dikkat edin. Mesela, 2014/3 döneminde matematiksel dağıtımı sordular. Ben 2014/01 dönemi sınav tüyolarını okuduğumda, bir kişi bu sınavda dağıtımlardan soru çıkabileceğini yazdığını fark ettim. Dağıtım soruları kolay olarak kabul ediliyor ve üstelik iki dönem üst üste dağıtım sorusu nasıl gelir diye düşünürken, sınavda karşıma çıkan ikinci soru kademeli dağıtım idi.

Deha ve Yurdakul Çaldağ’ın kitabı arasında kıyaslama yapmam gerekirse, özellikle safha maliyet konusunu ben Yurdakul Çaldağ’ın kitabından çok ama çok rahat şekilde öğrendim. Bu konuyu anlamakta sıkıntı çekiyorsanız, bu konuyu kesinlikle bu kitaptan çalışın.

SMMM Yeterlilik grubunda özellikle Fuat hoca ismini çok duydum. Belki de, en iyisi bu hocanın kaynaklarından faydalanmaktır. Ben bilmediğim için bu konuda bir şey diyemeyeceğim.

Önerim: Öncelikle bir kursun kitabından tüm konulara çalışın. Daha sonra Yurdakul Çaldağ’ın kitabındaki tüm soruları (Maliyet tablosu, fifo, lifo gibi konular hariç) çözün. Farklı bir gidişatı da öğrenmiş olursunuz ve bu hem sizin işin mantığını anlamanıza yardımcı olur, hem de sizin için en kolay yönetimi tespit etmenize yarar. Bunları tamamladıktan sonra, geçmiş dönemlerde çıkmış soruları çözün. En önemlisi, bu derse yönelik fobinizi yenin. Sıkıntı çektiğiniz konu sayısı 2 yi geçmiyorsa ve siz bu iki konuyu halledebilecek zamana ve güvene sahipseniz, bu ders hukuk derslerine göre çok daha az zahmetli.

Denetim: Bu dersin özel bir durumu yok gibi. Güzel bir kaynak bulup en başından sonuna kadar çalışmak gerekiyor. Ben bağımsız denetçi olarak çalıştım, SPK Bağımsız Denetim Lisansını almıştım. Ayrıca, yüksek lisans tezimi de hile ve denetim üzerine yazdığım için çok zorlanmadığım bir ders olmakla birlikte, derse normal bir şekilde, eksik konu bırakmadan çalıştım. Herhangi bir kitap vs almadım, internetten bir tane not indirmiştim. Not hoşuma gittiği için bu nottan çalışmıştım fakat içeriğinde atlama olup olmadığını diğer bir notla karşılaştırma yaparak kontrol etmiştim. Ders çalışma yöntemimi yazının sonundaki linkte (bir önceki yazım) bulabilirsiniz.

Vergi:  Bence yeterlilik sınavlarının en zor dersi bu. Diğer hukuk derslerindeki konuları anlamak zor değil, konular gayet kolay ve anlaşılır. Vergiyi diğer hukuk derslerinden ayıran şey: Birincisi, sayfalar dolusu konu, ikincisi ise vergi dilinin ağır olması. Özellikle son dönem (2015/1) oldukça zor sordular. Önümüzdeki dönem kolay sormalarının muhtemel olduğunu düşünüyorum. Bu derste önemli olan diğer bir konu ise şu: Çalışmadığınız yerden soru gelebilmesi çok doğal. Mesela, 2014/3 dönem sorularında Gider Vergisi Kanunundan soru geldi. Bu konu Deha kitabında bile yoktu. Bu gibi durumlarda, eğer fikir sahibiyseniz, konuyu uygun ama basit ifadeler ile açıklamaya çalışın. Basit ifadeden kastım, “mesela” gibi bir kelimenin olduğu bir cümle değil. Soruların tanımına çalışmamış olmasanız da, mesleki terimleri kullanarak kendi cümlelerinizi kurabilirsiniz. Bahsettiğim şey çok profesyonel cümleler değil. Sizden tanım sorulduğuna göre, tanımı olmayan ama sadece örneği olan bir cevap yazmaya özen gösterin. Soru çalışmadığınız yerden geldiyse ama fikir sahibi iseniz, sizden tanım bile sorulsa, tanımı (kendi cümleleriniz ile) açıkladıktan sonra basit bir örnek ekleyin. Bu, sizin konuyu ifade etmenizi kolaylaştırır. Fakat, tanımı olmayan, konunun cevabının sadece örnek üzerinden yapılması puan kazandırır mı bilmiyorum. Vergi Hukuku sınavında, en çok ihtiyacını duyacağınız şey şans. Tüm derslerde bu geçerli ama vergi sınavı için şans faktörü çok ayrı bir anlam ifade ediyor. Denetim ve diğer hukuk derslerinde tüm konulara çalışabilirsiniz ama bu vergi için çok ama çok zor.

Ben ne yaptım: Deha nın kitabını aldım ve başka hiçbir kaynağa odaklanmadan çalıştım. Kitaptaki anlatım zaten kanunların özet hali. Kanundan çalışmak benim için imkansızdı. Ders çalışma yöntemimi yazının sonundaki linkte (bir önceki yazım) bulabilirsiniz.

Önerim: Usul kanunu, kurumlar vergisi, gelir vergisi, KDV konularını uygulamalarıyla birlikte çok iyi bilin. Eğer diğer konulara çalışmak için çok fazla vakit bulamıyorsanız, diğer vergilerdeki tanımlara dikkat edin ve tüm konuları okuyun (roman okur gibi değil de, kanunu öğrenir gibi okuyun). Gücünüz ve vaktiniz varsa, hepsini tam anlamıyla hakkını verecek şekilde öğrenin ama ben bu gücü kendimde bulamamıştım.

Hukuk: Vergi hukukundan sonra kapsamı en geniş sınav. İş Hukuku, Sosyal Güvenlik Mevzuatı, Ticaret Hukuku, Borçlar Hukuku gibi bir sürü konu olmasına rağmen tüm konulara çalışmanın doğru olduğuna yönelik düşüncelerim bu ders için de geçerli. Ama vakit darlığı söz konusu ise, bazı konular elenebilir. Mesela ben sosyal güvenlik mevzuatına çalışmamıştım. Buradan da çıkabilirdi. Konu eleseniz bile, dersin yüzde doksanına çalışmanız gerekiyor.

Son dönem sınav sonuçlarının puanlamasında çok büyük isyan var. Önümüzdeki dönem kolay soru sorup, puanlamada daha rahat davranabilirler bence.

 Ben Dehanın kitabından çalıştım. Ama birkaç tane konunun atlandığını fark ettim ve bunları sitedeki ders notlarından çalıştım. Bence, bir kursun kitabını alın ve ayrıca çıkmış soruları çözün. Ders çalışma yöntemimi yazının sonundaki linkte (bir önceki yazım) bulabilirsiniz.

Meslek Hukuku: İlk sınavda aldığım not beklediğimden çok düşüktü. İtiraz ettim zaten ama not değişmedi. Kalmama neden olan etkenlerden biri de, bu dersin bazı konuların son düne kalmış olması oldu. Bu derste, geçen dönem çıkmış sorulara bakamadım. Mevzuattaki değişikliklere son gün akşam bakarım demiştim ve bakamamıştım. Bir soru değişikliklerden geldi, en az bir soru da geçmiş dönemlerde çıkmış sorulardan geldi. Bu sınav, tüm konulara çalışmam gerektiğini hatırlatan acı bir tecrübeydi. Bundan dolayı, tüm derslerde, tüm konulara çalışmaya gayret edin (Vergi için bu zor olsa da). Tüm konulara çalışmak demek, o konudaki her şeyi bilmek demek değil.

Nasıl çalıştım: Siteden meslek kanunu ve yönetmelikleri indirdim ve bu konulara çalıştım. Ders çalışma yöntemimi yazının sonundaki linkte (bir önceki yazım) bulabilirsiniz.

Önerim: Vaktiniz varsa, mevzuatları meslek sitelerinden indirin ve okuyun. Soru çıkabilecek yerler zaten göze batıyor. Mesela Ücret Yönetmeliği, sadece 5 sayfa ve anlaşılması ve akılda kalması kolay bir yönetmelik. En fazla 30 dakika sürecek bir konu için 20 puanı riske etmeye değmez. Bu derse çok vakit ayıramayacaksanız, bir kursun kitabını alın ve o kitaptaki tüm konuları bitirin. Ayrıca çıkmış soruları çözün.

Denetim ve Hukuk Sınavlarına Çalışma Yöntemim başlıklı yazım için bu linki tıklayınız.

Not: Bu yazıyı 2015 yılında yazdım.

Diğer Yazılarım:

Mali Müşavirlere ve Adaylara Öneriler

SMMM Yeterlilik Sınavlarına Yönelik Eleştirilerim

2 comments

Jamila Khaligova için bir cevap yazın Cevabı iptal et

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s