Amerika Birleşik Devletleri’nde Mali Müşavirlik Olmak

tarafından yazıldı

Amerika Birleşik Devletler’inin her bir eyaletinde bir mali müşavirler odası vardır ve mali müşavir olma koşulları benzer olmakla birlikte aynı değildir. Hepsini burada açıklamak mümkün olmayacağı için ben Kaliforniya Eyaleti’nde mali müşavir olma sürecini anlatacağım ve zaman zaman bu eyaletteki uygulamaların diğer eyaletlerdeki ve ülkemizdeki uygulamalardan farkını ortaya koyacağım. Bu yazımdaki (ve daha sonra yazacağım diğer ülkelerdeki mali müşavirlik sürecini açıklayan yazılarımdaki) amacım hem bu konuda bilgi vermek hem de ülkemizde mali müşavir olma süreci ile kıyaslama yapılmasına imkan sağlamaktır.

ABD’de mali müşavir olmanın temel olarak üç koşulu vardır: Eğitim şartlarını sağlamak, mali müşavirlik sınavlarında başarılı olmak ve mesleki tecrübe. Bu üç koşul birbirinden farklı kulvar olarak değerlendirilmekte ve bu ülkemizdeki süreç ile en büyük farklarından birisidir. Türkiye’de önce staja giriş sınavına girer, sonra staj yapar ve sonrasında tekrardan bir sınav yaparsınız. Yani sınav ve tecrübe birbirinden farklı bir süreç değildir.

ABD’de mali müşavirlik sınavına girmek için hangi bölümden mezun olduğunuzun bir anlamı yoktur; hangi alanlarda kaç kredi aldığınızın önemi vardır. Örneğin, Kaliforniya Eyaleti’nde lisans mezunu olmanız yetmez; toplamda 150 sömestr kredisi tamamlamış olmanız istenir. Bu kredilerin en az 24’nün muhasebe alanından dersleri (muhasebe, denetim, finansal raporlama, finansal analiz, vergi vb.); en az 24’nin işletme bilim dalına yönelik derslerden (iş hukuku, işletme, finans, matematik, ekonomi, istatistik) oluşmak zorundadır. Üstelik bununla da sınırlı değildir. Örneğin, en az 10 sömestr kredisinin etik konusu ile ilgili olması şarttır. Kaliforniya Mali Müşavirler Odası’nın bu kredileri hesaplayan bir birimi var ve başvurudan önce tüm evraklarınızı gönderip bu hesaplamayı yaptırabilirsiniz. Ülkemizdeki gibi hukuk mezunun ya da siyaset mezunu bir insanın mali müşavir olması o kadar da kolay değil.

Kaliforniya’da mali müşavir olmak için muhasebe alanında (denetim, finansal danışmanlık, vergi vb dahil) en az 12 aylık bir mesleki tecrübeye ve toplamda 500 saatlik bir denetim tecrübesine sahip olmak zorunludur. Buradaki denetimden kasıt, Türkiye’deki bağımsız denetçilik değil, mali müşavirlerin yaptıkları denetim çalışmaları (Türkiye’de denetçilik konusu ayrıca incelenmesi gereken, oldukça karmaşık bir konudur). Özel ve kamu sektörü ayrımı bulunmamaktadır. Eğitim koşulları gibi mesleki tecrübe koşulu da eyaletten eyalete farklılık göstermektedir. Bazı eyaletlerde aranan mesleki tecrübe iki sene olup, kimisinde yüksek lisans yapıldıysa bu mesleki tecrübeye dahil edilebilir. Kimi eyalette mali müşavirlik lisansı için sigorta numaranızın olması yeterlidir, kimisinde ise vatandaş olmanız istenir. Kaliforniya Eyaleti’nin mali müşavirlik için en zor eyaletlerden biri olduğunu özellikle vurgulamalıyım.

Amerika’da mali müşavir olmanın bir diğer koşulu mali müşavirlik sınavlarından başarılı olmaktır. Sınav şu dört bölümden oluşur:

  • Finansal Muhasebe ve Raporlama (Muhasebe, muhasebe standartları, maliyetler, konsolidasyon, mali tablolar ve dipnotlar, değerleme gibi geniş kapsamlı konuları kapsamaktadır).
  • İş Çevresi ve Konseptleri (Kurumsal yönetim, iç kontrol, kurumsal risk yönetimi, bilgi teknolojileri, ekonomi, strateji, globalleşme, finansal risk yönetimi, sermaye bütçelemesi, finansal yönetim, performans değerlemesi, maliyet değerlemesi, planlama, kontrol ve analiz gibi konuları kapsamaktadır).
  • Denetim ve Tasdik (Profesyonel sorumluluklar, denetim planlaması, denetim risk değerlemeleri, denetim raporlaması, örnekleme, denetimde teknoloji kullanımı gibi konuları kapsamaktadır).
  • Mevzuat (Mesleki ve hukuki sorumluluklar, işletme hukuku, ticaret hukuku, federal vergilendirme gibi konuları kapsamaktadır).

Bilgisayar bazlı olarak uygulanan sınavlarda çeşitli soru tipleri uygulanmaktadır. Soru tiplerini genel olarak çoklu seçenek (test usulü) ve simülasyon olarak ikiye ayrılmaktadır. Simülasyon tipi sorular gerçek hayatla daha çok bağlantılı, olay bazlı sorulardır ve örnek olarak şu şekillerde karşımıza çıkmaktadır: Açılır liste (droped-down), çözüme dayalı cevaplar, kutucuk işaretleme (doğru-yanlış vs), sayısal ya da parasal bilgi girişi. İş Çevresi ve Konseptleri sınavında ise simülasyon soruları diğerlerine göre farklılık göstermektedir. Bu sınavın simülasyon soruları meslek hayatına uygun resmi yazışmaların talep edildiği sorulardan oluşmaktadır. Bu sınavların haricinde eyaletlerin çoğunda ayrıca bir etik sınavı yapılır ve bundan başarılı olmaları şart koşulur.

Amerika’da mali müşavir olma süreci ile ilgili olarak özellikle vurgulamak istediğim şey mali müşavir olma koşullarının (eğitim, sınav ve mesleki tecrübe) üç farklı kulvar olarak değerlendirilmesidir. Birçok eyalette eğitim koşullarını tam sağlamadan bile sınavlara girmenize izin verilir ve lisansı almak için eğitim koşulları sağlamanız beklenir. Mesleki tecrübeyi sınavdan önce veya sonra tamamlayabilirsiniz.

Diğer ülkelerdeki mali müşavir olma süreçleri ile ilgili yazılarım aşağıdaki gibidir:

İngiltere ve Galler’de Mali Müşavirlik

Kanada’da Mali Müşavirlik

Avustralya’da Mali Müşavirlik

Avustralya’da Göçmen Mali Müşavirlik

Kanada’da Mali Müşavirlik Mesleğinin Geleceği

 

2 comments

  1. Merhaba;
    Türkiye’de ön muhasebe, maliyet muhasebe ve genel muhasebe gibi mali müşavirden hariç meslek grupları vardır.
    bu tarz ara eleman ihtiyaç görülebilir amerikada.
    birde tek düzen hesap planı gibi tüm şirket işlemlerinin özetlenerek aktarıldığı ve mizan, detay mizan, muavin gibi raporların sağlandığı bir sistem vardır. Türkiye ile bir benzerlik sağlar mı?

    Beğen

  2. Serkan bey, vermiş olduğunuz bilgiler için çok teşekkür ederim. Benim merak ettiğim, Türkiye’de mali müşavir olan bir kişinin Kaliforniya’da bu işi yapabilmesi için istenen şartlar nelerdir. Blginiz var ise paylaşabilirseniz sevinirim. Teşekkürler.

    Beğen

İsmail Yıldız için bir cevap yazın Cevabı iptal et

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s