Çince (Mandarin) Öğrenmek Gerçekten İmkansız Mı?

tarafından yazıldı

Çince öğrenmek, değil sadece bizim ülkemizde sanırım tüm dünyada efsane kabul edilen bir şey. Ben yine de Çince öğrenmek istedim. Aslında bu dili öğrenmeye karar vermem çok kısa bir zaman zarfında oldu ve Çince öğrenmek üzerine araştırmalar yaptım. Çincenin nasıl bir dil olduğunu keşfetmek için telefonumdan bir aplikasyon indirmemle birlikte bu dili öğrenmeye başlamam bir oldu.

“Çince öğrenmek zor mu?” sorusunun cevabı kesinlikle evet. Peki imkansız mı? Hayır! Biz genelde zorlukların çok çalışılarak, vakit ayırarak ve gerçekten isteyerek aşılabileceğine odaklanmak yerine pes ederiz. Şuan Çince öğrenen biri olarak rahatlıkla şunu söyleyebilirim: Çince öğrenmek zordur ama çalışınca oldukça iyi bir şekilde öğrenilebilir. Şuan Çinceyi sadece telefonumdaki aplikasyondan öğreniyorum. Ne bir kurs, ne bir kitap, ne de başka bir kaynak. İleri aşamalarda tabi ki daha fazlasını yapmam gerekecek.

Çince öğrenmek için Türkçe sitelerde araştırma yaptığım zaman tatmin edici bir bilgi bulamadım. Belki de ben iyi bir yazı bulamamışımdır diyelim. Okuduğum yazıların çoğunda Çince öğrenmek zor mu kolay mı sorusuna cevap aranmış ama dilin tanıtımı için yeterince örneklendirme yapılmamıştı. Bu yazımda Çince öğrenirken karşılaşmış olduğum zorlukları ve kolaylıkları sizinle paylaşacağım.

Her şeyden önce, bu dilin grameri çok ama çok kolay. Neden mi?

  • Çince’de hiçbir kelime zamana ve şahısa göre farklılık göstermez. Yardımcı fiil yoktur. İngilizce, diğer dillere göre grameri kolay bir dildir. Fakat Almanca, Rusça, Fransızca, İspanyolca gibi dillerde fiilerin zaman ve şahıs çekimleri bulunmaktadır.

(wǒ wán)              Ben oynarım.
(nǐ wán)                Sen oynarsın
我们 (wǒmen wán)  Biz oynarız.

(wǒ )                  Ben içerim.
了(wǒ le)           Ben içtim.
我在 (wǒ zài )        Ben içiyorum.
我会 (wǒ huì )       Ben içeceğim.

  • Çince’de ismin cinsiyeti yoktur. Biraz önce bahsetmiş olduğum dillerden İngilizce hariç hepsinde ismin eril, dişil nötr gibi haller bulunmaktadır ve özellikle Almanca öğrenenler bunun nasıl bir eziyet olduğunu iyi bilirler. Rusça’da aynı şekildedir. İsmin cinsiyetine göre sıfatlar bile değişir. Hatta, içinde, dışında, üstünde gibi kelimelerden sonra gelen hem sıfatlar, hem iyelik sıfatları, hem iyelik zamirleri, hem soru kalıpları, hem de isimler değişir. Aynı Almanca’da olduğu gibi. Ayrıca, Çince’de ismin hali de yoktur!!

это красивая кошка (eto krasivaya koshka) (Bu güzel bir kedi)

Я играю с красивой кошкой (ya igrayu s krasivoy koshkoy)  (Güzel bir kediyle             oyunuyorum)

Yukarı örnekte “güzel” sıfatının ve “kedi isminin” nasıl değiştiğini görebilirsiniz. Rusça’da kedi kelimesinin cinsiyeti dişildir. Örneğin eril bir kelime olan otomobil kelimesini seçseydik sıfat krasivaya değil, krasivıy olarak değişecekti. Fransızca, Almanca gibi dillerde buna benzer uygulamalar vardır. Benim verdiğim örneğin en basiti olduğuna emin olabilirsiniz.

  • Çince’de ne düzenli ne de düzensiz çoğul isim yoktur. Cümlenin anlamına göre nesnenin çoğul ya da tekil olduğunu anlarsınız. Örneğin, Almanca’da nesneyi çoğul yaptığınız zaman sadece nesne değil aynı zamanda nesnenin cinsiyetine göre sıfatı  bile değiştirmeniz gerekir.

一只猫  yī zhǐ māo   (bir tane kedi)
两只猫  liǎng zhī māo   (iki tane kedi)
三只猫  sān zhī māo  (üç tane kedi)

  • Çince’de iyelik sıfatı, iyelik zamiri ve özne aynı kelimelerden oluşur. Sadece nesne ve kişiyi belirten kelime arasına bazen ek bir karakter gelir. Örneğin Almanca’da Ich ben demek. Mein, meine, meinem, meinen, meiner kelimelerinin hepsi benim demek ve ismin hali, ismin cinsiyeti gibi değişik durumlarda farklı şekilde kullanırlar. Mir, bana; mir ise beni demek. Peki tüm bunların Çince’deki karşılığı nedir? “我 (wǒ). Sadece gramerin bir parçası olarak sadece tek bir karakter eklemesi yapılıyor.

Çince’de alfabe yoktur, karakterler vardır. Karaktere karışılık gelen sesi ezberlemeniz gerekir. Eğer karakterleri değil, sadece seslendirilmelerini öğrenirseniz Çince konuşabilir fakat yazıp okuyamazsınız. Karakteri gördüğünüz zaman bu karakterin nasıl olduğunun bir tüyosunu karakterin kendisinde bulamayacaksınız.

Burada işinizi kolaylaştıran şey Pinyin sistemi olacaktır. Karakterlerin nasıl seslendirildiğini anlamanızı basitleştirecek olan bu sistem her bir karakterin Latince seslendirilmesini gösterir. Fakat burada bir husus daha vardır ki; Pinyin alfabesinin de kendine özgü okunuş özellikleri vardır ve bunun da ayrıca öğrenilmesi gerekmektedir.  Yukarıdaki örneklerde parantez içerisinde Çince karakterlerin Pinyincesini yazdım.

Çince’de bir karakter bir kelime olabileceği gibi birden fazla bir karakter de bir kelime olabilir.

苹果 (Píngguǒ)   Elma

水 (shuǐ)   Su

Çince’de karakterlerin seslendirilmesinin doğru yapılması en önemli faktör diye öğrendim ve ben de buna katılıyorum. Klasik bir örnek vermek gerekirse:

妈  (mā) a harfinin üzerindeki işaret düz tonlama demek. Kelimenin anlamı: anne.

马 (mǎ)  a harinin üzerindeki işaret alçalıp yükselen ton demek. Kelime anlamı: at.

Şimdi size çok sert bir örnek vereceğim 🙂

妈妈骂马 (mā ma mà mǎ)*. Bu cümlenin anlamı: Anne atı azarladı. Burada karakterleri yanlış tonlarsanız şu cümleleri söylemeniz muhtemel: “Anne anneyi azarladı”, “At atı azarladı”, ” At anneyi azarladı.”

Çince’de iyi bir düzeyde yeterli olabilmek için kaç karakter bilinmesi gerektiğini araştırdığımda birbirine yakın değişik bilgiler buldum. Sanırım 5.000 civarı karakter bildiğiniz zaman Çince bir gazeteyi rahat bir şekilde okuyabilirsiniz. Bazı kelimeleri öğrenmek kolay. Örneğin,

火 (huǒ) karakteri ateş demek. Ateşi andırmıyor mu?

哭 (kū) karakteri ağlamak demek. Karakterde göz damlasını görebiliyor musunuz?

Bazı karakterler ise gizemlidir. Örneğin;

男 (nán) karakteri genç erkek demek. Bu karakter tarla anlamına gelen 田 (tián) ve  çalışmak anlamına gelen 力 (lì) karakterlerinin birleşmesiyle oluşur. Geleneksel bir toplum, genç erkeklerin tarlada çalışması…

Ülkemizde Çince öğrenmenin en büyük zorluklarından birisi, benim fikrime göre, yeterli öğrenme kaynağının olmaması. Eğer İngilizceniz varsa başvurabileceğiniz kaynak sayısı oldukça artış gösteriyor. Şuan benim en büyük kaynağım telefonumdaki aplikasyon da İngilizce dilinde. Adı Chineseskills. Bedava, hatta aplikasyonda reklam bile yok. Kesinlikle öneririm.

Daha önce de belirttiğim gibi,  Çinceyi öğrenme aşamasındayım ve bu yazımda öğrendiklerimi ve düşüncelerimi paylaşmak istedim. Yanıldığım yerler olursa düzeltilmeye açık olduğumu özellikle belirtmek isterim. Umarım Çin dili hakkında biraz bilgi sahibi olabilmişsinizdir.

*Bu örneği şu linkten aldım: http://www.learnchineseeveryday.com/2010/08/14/tongue-twister-%E7%BB%95%E5%8F%A3%E4%BB%A4-%E5%A6%88%E5%A6%88%E9%AA%91%E9%A9%AC/

3 comments

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s